|
| Գրական հանդես |
          |
Ինքնագիր գրական հանդեսի 4-րդ համարը տպագրվել է։ Այն կարելի է ձեռք բերել Երևանի Ակումբ եւ Արտ-Բրիդջ սրճարաններում կամ դիմելով Ինքնագիր գրական ակումբին եւ խմբագրությանը։ Ինքնագիր 4-րդ համարի խմբագրականը Մինչ հայագիտության օբյեկտը` հայերը հրճվում ու հպարտանում էին ու են, որ ուսումնասիրության առարկա են, մինչ փնտրում ու պրպտում էին ու են հայի ու հայկականի մասին որեւէ հիշատակում արեւմտյան կողմն աշխարհի` որպես հավաստիք սեփական գոյության, մինչ դարերով արեւմուտքին ուղղված հայացքով ոչ այնքան տեսնում, որքան ակնկալում էին տեսնվել ու սահմանվել 1978թ. հրատարակվեց Էդվարդ Սայիդի «Օրիենտալիզմը», եւ, ինչպես Ջուլիան Վիգոն է ասում «Ինքնագրին» տված իր Էսսեումª «ցնցեց Միջին Արեւելքի ուսումնասիրությունների մարզը»: Իհարկե, Սայիդի գրքում հայագիտության մասին խոսք չկա, բայց բացում է դրա առաջացման պատճառը որպես արեւելագիտության դրսեւորում: Շնորհիվ Մարկ Նշանյանի տեքստերի` «Ինքնագրի» այս համարի գլխավոր թեման դառնում ու հայկական միջավայրում ակտուալանում է Էդվարդ Սայիդը: Ու եթե Նշանյանի բնութագրմամբ` Սայիդը փոխեց «օրիենտալիզմ» բառի արժեքն այնպես, որ այսօր այն նշում ու նշանակում է` արեւմտյան թյուր կեցվածք Արեւելքի նկատմամբ, չնաշխարհիկության քաղքենի արժեւորում, գիտությամբ տիրապետելու տենչ, Արեւելքը լռեցնելու կամ առնվազն` նրա փոխարեն խոսելու ձգտում, քաղաքական շահերի ներգործություն եւ այլն, ապա նաեւ փոխվում է «հայագիտություն» եզրը: Ինչպես Ռուսաստանում էին «Օրենտալիզմ» գրքի շուրջ քննարկումները սկսվել շատ ավելի վաղ, մինչեւ այն կթարգմանվեր ռուսերեն 2006 թ., այնպես էլ հույս ունենք, որ Ինքնագրի այս համարն է նախորդում Սայիդի գրքի հայերեն թարգմանությանը: Սահիդը, որը «ամեղորեն» դառնում է Հասիդ Հեկտորին ուտող դեռահասի բերանում, օրիենտալիստական թակարդով հայտնվում է նաեւ Միսաք Խոստիկյանի տեքստում, ուր պատումի, թերեւս պետք էր ասելª պատումների կամ շերտերի ինքնահակադրումը անխուսափելիորեն հանգեցնում է դիալոգի բազմաձայնության, առերեւույթª առնվազն երկխոսության: Թեպետ ոչ ուղղակի, բայց երկխոսական են նաեւ որոշ այլ գործեր, որտեղ կողմերը կինն ու տղամարդն են: Գուրգեն Խանջյանի պատմվածքի հերոսը, ի պատասխան սիրած դեռատի աղջկա հարցի («Իսկ ազատությո՞ւնը...»), զարմանալի զուգադիպությամբ բառացի կրկնում է Խոստիկյանի հերոսուհու` բեմադրիչ կնոջ խոսքերը` նախ սովորիր: Սակայն իր առաջաբանում, ասես սեփական հերոսի հետ թաքնված երկխոսությամբ, Խանջյանը մերժում է «սովորել» ավելի ճիշտ` առողջանալը: Երկխոսությունը «շարունակում» են առաջին անգամ հայերեն հրատարակվող ֆրանսահայ գրողի` Քլեր Տետեյանի հերոսները: Կինն ասում է` «այդպիսին է կյանքի օրենքը` մեկը սնվում է մյուսով»: Տղամարդը ճշտում է` «ոչ, մեկը տրվում է մյուսին»: Շուշան Ավագյանը «շեղակիորեն» երկխոսում է հերթական կանացի անվան հետ կանանց անունների մասին` բացահայտելով «լռեցնելու կամ առնվազնª նրա փոխարեն խոսելու ձգտում» եւ «թյուր կեցվածք»` արեւելքի փոխարեն այս դեպքում կանանց նկատմամբ: Սոնա Աբգարյանը շարունակում է «Ինքնագրի» նախորդ համարում սկսած իր կոմիքսային երկխոսությունը` Թումանյանի եւ իր Անուշների միջեւ, իսկ Գոռ Ենգոյանի sms ինստալացիան էպիստոլյարիկ երկխոսություն է վիրտուալ ցանցում: «Ինքնագրում» կողք-կողքի հայտնվելովª տեքստերը ինքնաբերաբար սկսում են խոսել նաեւ իրար հետ: Վիոլետ Գրիգորյան Ինքնագիր 4-ի շնորհանդեսը հուլիսի 29-ին Ուտոպիանա կազմակերպության այգում
լուսանկարները Անուշ Բաբաջանյանի Ինքնագիր 3-րդ համարի խմբագրականը Սահման: Մեկը սովետական փշալարերի մեջ "ծնվելու անբախտություն" զգացողը, հազարավոր կիլոմետրերի այդ սահմաններից դուրս պրծնելու մեջ է պատկերացրել երջանկության հնարավորությունը, մի ուրիշը` սեփական մարմնի սահմաններից` թեկուզ 30 սմ-ով: Մեկը թմրադեղային թռիչքով փորձել է ազատվել մեր հասարակության ներշնչած վախերի սահմաններից, մյուսը` աֆղանական պատերազմի, երբ սովետական փշալարերով սահմանը ուրիշ երկիր արտահանելու ռազմական գործողություններին մասնակցելովª հայտնվել է սահմանային իրավիճակում: Վիոլետ Գրիգորյան
|
|
Գրական հանդես Ակումբ Գրադարան Ազդագիր Ժանրեր Ֆորում Կապ Բնագիր Կարծիքներ Ընթերցողի գործեր |
 |
Կայքը նախագծել և ստեղծել է ԱյԹիԻ ՓԲԸ |
|
Կայքը ստեղծվել է աջակցությամբ |
 |
